Сүхбатыр алаңында Шыңғыстың ескерткіші тұрғанын көрген сайын ұяламын

Jan 20, 2021


    Сүхбатыр алаңында Шыңғыстың ескерткіші тұрғанын көрген сайын ұяламын

Неше жыл бұрын мен «Шыңғыстың этикасы қажет» өзгеше айтқанда «Шыңғыстың тәртібі қажет» деген кітап жазып ол кітапта неліктен Моңғол мемлекетіне Шыңғыс қажетсіз бірақ қай бір жерлерде өздерін Моңғол тектес деп жүретін адамдарға ғана Шыңғыс деген ертегі аңыз қажет болуы мүмкін деп жазған едім.

Моңғол елінің азаматтары Шыңғыс деген ертегі аңызға қуану емес керісінше Сүхбатыр, Чойбалсан, Цэдэнбал деген тарихи адамдарға қуану қажет. Ұланбатыр қаласын 1924ші жылдан кейін орнатқан тарихи адамдарды неге басып жойып ешқандай қатыссыз Шыңғыс деген ертегі аңызға ел бойынша халқымызбен сеніп адасып жүрміз?

Келешекті жасаймыз десе ескі артта қалып қалған өтірік Шыңғыс хан деген аңыз ертегіні тастау керек емес пе.

Тарихты өзгерту мүмкін емес сондықтан социализм деген атпен Моңғол мемлекетін орнатқан тарихи адамдарды ешқашан жасырып басып өтірік ертегі ойлап табу мүмкін емес. Бірақ Шыңғыс деген ертегі аңызды қалаған уақытта өзгертіп ойдан қоса беруге болады.

800 жыл бұрынғыны кім біліп білерменсіп жүр деген сұрақ қойылады.

Мына Моңғол мемлекетінің барлық адамы қайдан шыққанын бұрын кім болғанын енді кім болды дегенді ұмытуға болмайды. Социализмге қуануға тиіс.

Шыңғыс деген атпен арақ істеп байыған ақ шығар. Шыңғыс деген атпен қонақ үйді атап қаражаттанған шығар. Сөйтті екен деп Ұланбатыр қаласын бір сөзбен айтқанда алғашқы астана алғашқы қаланы орнатқан сол адамдарды ұмытуға болмайды. Ондай оңбаған болуға болмайды.

Шыңғыстың кезінде мынандай суық жерде суық кйіз үйге қыстау мүмкіндігі болмаған. Цатындар ғана қыстай алатын шығар.

Киіз үйдің кернайы мен пешін социализм кезінде алғаш қолданып қыстау мүмкіндікте болған.

Шыңғыс деген ертегі. Аеропортты Шыңғыс деп атағанын көріп аеропорттың алдына Шыңғыстың портретін орнатқанын көріп те ұялардай. Ол жерге кімнің түрін сызған? Шетелдік адамға кімнің келбеті деп түсіндіреді?

Шет елдерде өздерін Шыңғыстың ұрпағымыз дейтін адамдар Шыңғысқа табынуы солардың өз мәселелері. Олардың еркіндігі. Бірақ Моңғол мемлекеті Шыңғыстың туындысы емес қой. Моңғол елінің келешегіне тек жақсылықты тілеп жүрген болсақ Шыңғысты айтпай керісінше Сүхбатыр, Чойбалсан, Цэдэнбалдардың жасаған нақты істерін айту керек. Осы ғана тарих. Тарихтан бас тарту мүмкін емес. Ұлттық тарихи музейде қаншама социализмның туындыларын жасрып жауып табысқа жетпейді.

Моңғол елі аңыздан алыстайтын уақыт әлдеқашан болған екен. Моңғол елінің  келешегін Қытай мен Орыс екі көршілерімізбен бірігіп өткен ғасырмен бірдей қайтадан орнату жауапкершілікті тарихи уақыт келіп жеткен екен.

Келешегін қайта жасау 2018 ші жыл бізді күтуде. Жаңа жылда отанымызға арнап барлық адам өз шамасынша көмек болады дегенге сенімдімін.

 

Molorerdene

 

 






Сұхбат, Мақала

© Molor-Erdene 2021